2026ko urtarrilaren 20an, San Sebastian egunean, Feliciano Gamboa y Compañía ontzioletan 1925ean eraikitako Guipúzcoa motordun salbamenduko ontziaren uretaratzearen lehen mendeurrena betetzen da.Ontzi hau Kantauri itsasoko baxurako arrantza-ontziei laguntzeko sortu zen, eta hasieratik nabarmendu zen berritzailea izateagatik eta itsas baldintza zorrotzetara egokitutako diseinuagatik. Gaur egun, Gipuzkoako Foru Aldundiaren Euskal Herriko Ontzi Tradizionalen Bildumaren parte da, eta 2021 eta 2023 artean zaharberritu zen Albaola Itsas Faktorian, jatorrizko itxura eta ezaugarriak berreskuratuz.

Haren eraikuntza Gipuzkoako Itsas Salbamenduen Elkarte Humanitarioak sustatu zuen. 1879an sortu zen, Aita Mariren espiritu solidarioari jarraituz, eta Espainian mota honetako lehen erakundea izan zen. Gipuzkoa eraiki zen garaia, eraldaketa teknologiko azkarrak egon ziren: propultsio mekanikoak, bela- eta arraun-nabigazioa ia erabat ordezkatu zuen, arrantzaleen segurtasuna handituz, baina baita espedizioen noranzkoa zabalduz ere. Aldaketa horrek erronka berri bat sortu zuen: istripuak itsasertzetik gero eta urrunago gertatzen hasi ziren, eta arrauneko salbamenduko txalupek jada ezin zuten eraginkortasunez jardun.

Horrela sortu zen Gipuzkoa, txalupa indartsu eta segurua, arrantzaleak erreskatatzeko berariaz diseinatua. Motorra zuen, salbamenduko lehen ontzi bihurtu zen, Espainia mailan, motorizazioa Britainia Handian edo Frantzian zegoen arrenGipuzkoaren benetako aurrerapena haren diseinuan zetzan, arrantzontziak erreskatatzeko eragiketen arriskuak gainditzeko bereziki pentsatua zegoen. Sareek, sokek eta aparailu flotatzaileek arriskuan jar zitzaketen tripulazioaren misioa eta segurtasuna, beraz, bereziki prestatutako ontzi bat behar zen.

1924an ontzi espezifiko bat diseinatzeko lehiaketa ireki zen, baina proposamen bakar batek ere ez zituen bete Sozietatearen eskakizunak Azkenik, zirriborro propio batetik abiatuta, Feliciano Gamboa eta Compañía ontziolek bere garairako oso aurreratuta zegoen ontzi bat gauzatu zuten 1925ean. Gipuzkoak motorrez bakarrik nabigatzen zuen, edozein bela- edo arraun-aparailu kenduz, eta 24 zaldiko Yeregui gasolinazko bi motor zituen, aparteko maniobragarritasuna ematen ziotenak itsasadar estuetan, portu txikietan eta hondoratzeak zituzten eremuetan jarduteko.

Kaskoak, gainera, ohiko segurtasun-neurriak zituen, hala nola kamera estankoak, berunezko lastaren bidezko autodrizazioa gilan eta hustubide automatikoak. Hala ere, bere ezaugarririk berritzaileenak bi motor eta helizeak zein lema babesteko sistema bat ziren, kaskoaren egituran integratutako tunel baten bidez, barrutik sarbidea zuena. Diseinu horri esker, balizko krokadurak aska zitezkeen kanpoan maniobra arriskutsurik egin gabe. Lema-palak, zirkuluerdi-formakoa eta gila eta kodastak babestua, arriskuak minimizatzeko eta tripulazioaren segurtasuna optimizatzeko pentsatutako diseinua osatzen zuen.